2.5. Zirai İlaçlar (Pestisitler)

Zirai ilaçlar, canlı organizmaları (böcekler, otlar, mantarlar, bakteriler vb.) öldürmek amacıyla çevreye kasıtlı olarak bırakılan toksik kimyasal maddelerdir. Zirai ilaçlar, fotosentez, mitoz, hücre bölünmesi, enzim fonksiyonu, büyüme gibi biyolojik süreçlerin engellenmesi, pigmentlerin, proteinlerin ya da deoksiribonükleik asidin (DNA) sentezine müdahale, hücre zarlarının yıkımı, ya da kontrolsüz büyümenin teşvik edilmesi dahil olmak üzere çeşitli mekanizmalar aracılığıyla organizmaları kontrol altında tutar ya da öldürür. Pestisit kullanımı insan uygarlığı kadar eskidir. Pestisitin ilk bilinçli kullanımı Sümerler tarafından MÖ 2500 yılında olmuştur. Böcekleri öldürmek için kükürt bileşenlerini kullanmışlardır. Pestisitler, esas olarak hava, toprak, su ve yaban hayatı yoluyla çevrede kirliliğe neden olur. Pestisitler sadece hedeflenen zararlıları öldürmekle kalmaz aynı zamanda havadaki, topraktaki ve sudaki diğer birçok canlıya da zarar vermektedir. Bu nedenle, bioçeşitliliği azaltmaktadır. Nispeten daha ucuz biyopestisitlerin geliştirilmesi gibi güvenli alternatif yöntemler teşvik edilmelidir. 

2.5.1. Böcek Öldürücüler

Böcek öldürücüler, böcekleri öldürmek için çevreye kasti olarak bırakılmak üzere tasarlanmış olan toksik kimyasallardır. Ayrıca ekosistem üzerinde de olumsuz etkiye yol açabilirler. Böcek öldürücüler; püskürtme yoluyla havayı, toprağı ve suyu kolaylıkla kirletebilir.

2.5.2. Ot Öldürücüler (Herbisit)

Bu kimyasallar, istenmeyen bitkileri ya da “yabani otları” öldürmek için kullanılır. Bazıları sadece belirli türleri hedef almak üzere tasarlanmışken, bunların çoğu, dokundukları her bitkiyi öldürecektir. Herbisit uygulamasının, ekilebilir bir alanı çevreleyen bitki örtüsü için bir risk teşkil edebileceği iyi bilinen bir şeydir. Herbisitler, hava, toprak ve su gibi çevre kirliliğine yol açabilir. Bu herbisitler, bölgesel sızıntı ve daha az bir ölçüde doğrudan uygulama ve havadan ilaçlama sonucunda su ekosistemine girebilirler. Tatlı su ekosistemlerindeki mikrobiyal topluluklar, doğrudan hedef alınmamaktadır, ancak bu topluluklar da herbisitlere maruz kalmaktadır ve bu bileşenlerden doğrudan ya da dolaylı olarak etkilenmektedir. 

2.5.3. Mantar İlaçları (Fungisit)

Bu kimyasallar, mantarları öldürmek için kullanılmaktadır. Mantar ilacı kullanmak; hava, su ve toprak kirliliğine yol açar. Mantar ilaçları, çevreye tarımsal ya da hastane kullanımı ile girmektedir. Örneğin, entansif tarım, akuatik ortam vb. gibi alanlar, bu alanlardaki yüzey suyunda düzenli olarak tespit edilen zirai ilaçlara maruz kalmaktadır. Diğer bir örnek ise, insanlarda mantar enfeksiyonunu tedavi etmek için azol mantar uygulamasından sonra, bu kimyasallar atık suların doğrudan ya da dolaylı bertarafı yoluyla alıcı ortamlara ulaşabilir, böylece de hedef dışı organizmalara potansiyel risk oluşturur. Ancak, benomil, toprakta yaşayan ve sudaki organizmalara nispeten dar bir toksisite specktrumu olan karbamatlar hariç olmak üzere mantar ilaçlarının çoğunun nispeten düşük memeli toksisitesi vardır. Bunların en büyük çevresel etkisi, toprak ve su mikroorganizmalarına olan toksisitedir.

2.5.4. Bakteri Öldürücüler

Bu kimyasal madde, bakteri oluşumunu engeller. Bakteriler genellikle ham petrol rafinerileri için ara depolamada petrol kuyularında ve bağlantı borularında kaplama ve korozyon inhibitörleri olarak kullanılır.  Bu kimyasallar, bakterileri öldürmek ya da büyümelerini engellemek için antimikrobiyal yüzey ve diğer ürünlere giderek daha fazla eklenmektedir. Bunlar ayrıca, gıda üreten hayvanları yetiştirme ve onlara bakma amacıyla hayvancılık ve veterinerlik ilaçlarında da yoğun bir şekilde kullanılmaktadır. Bakteri öldürücülerin diğer önemli bir kullanımı da aerosellerin soğutma kulelerinden salınma ihtimali olan Legionella gibi bazı zararlı bakterilerin büyümesini kontrol etmek için olan soğutma kulesi sistemidir.