3.1. Οι επιχειρησιακοί στόχοι και καθήκοντα

Η προώθηση της βιώσιμης κατανάλωσης και παραγωγής με την προώθηση της κοινωνικής και της οικονομικής ανάπτυξης εντός της φέρουσας ικανότητας των οικοσυστημάτων και την αποσύνδεση της οικονομικής ανάπτυξης από την υποβάθμιση του περιβάλλοντος.

Η βελτίωση των περιβαλλοντικών και κοινωνικών επιδόσεων των προϊόντων και των διαδικασιών και η ενθάρρυνση της διάδοσής τους ανάμεσα στις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές.

Ο στόχος είναι να επιτευχθεί ένα μέσο επίπεδο των Πράσινων Δημόσιων Συμβάσεων (ΠΔΣ) μέχρι το 2010, που ισοδυναμεί με εκείνο που επιτυγχάνεται προς το παρόν από τα κράτη μέλη.

Η ΕΕ πρέπει να στοχεύει να αυξήσει το μερίδιό της στην παγκόσμια αγορά στον τομέα των οικολογικών τεχνολογίες και των οικολογικών καινοτομιών.

Αυτό οδήγησε και πάλι σε ορισμένες δράσεις. Οι δράσεις αυτές θα πρέπει να περιλαμβάνουν:

• Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα εξετάζουν συγκεκριμένες δράσεις για την επίτευξη πιο βιώσιμης κατανάλωσης και παραγωγής στην ΕΕ και σε παγκόσμιο επίπεδο, ειδικότερα στο πλαίσιο της Διαδικασίας του Μαρακές των Ηνωμένων Εθνών και της Επιτροπής για την Αειφόρο Ανάπτυξη. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή θα προτείνει ένα σχέδιο για τη βιώσιμη κατανάλωση και παραγωγή (ΒΚΠ) της ΕΕ για το 2007, το οποίο θα πρέπει να συμβάλει στον εντοπισμό και την αντιμετώπιση των εμποδίων για την ΒΚΠ και να εξασφαλίσει μεγαλύτερη συνοχή μεταξύ των διαφόρων τομέων της πολιτικής για την ευαισθητοποίηση των πολιτών και την αλλαγή των μη βιώσιμων συνηθειών της κατανάλωσης.
• Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα πρέπει να συμμετάσχει σε διάλογο με τις επιχειρήσεις και τους αντίστοιχους ενδιαφερόμενους που κατευθύνεται στον καθορισμό στόχων για την προστασία του περιβάλλοντος και της κοινωνίας κατα την παραγωγή των προϊόντων και διαδικασιών.
• Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα αναπτύξουν μια δομημένη διαδικασία για την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών και εμπειριών στον τομέα των πράσινων δημόσιων συμβάσεων, λαμβάνοντας υπόψη τις δυνατότητες προώθησης των πράσινων συμβάσεων σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο. Η Επιτροπή θα διευκολύνει την τακτική σύγκριση, στο πλαίσιο της ΕΕ, της λειτουργίας των πράσινων δημόσιων συμβάσεων της ΕΕ, σύμφωνα με τη μεθοδολογία αξιολόγησης βάσει συμφωνημένων και αντικειμενικών παραμέτρων. Αυτή θα εξετάσει μαζί με τα κράτη μέλη τον καλύτερο τρόπο για την προώθηση των πράσινων δημόσιων προμηθειών για άλλες σημαντικές ομάδες προϊόντων μέχρι το 2007 .
• Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα εντείνουν τις προσπάθειες για την προώθηση και τη διάδοση των κοινωνικών και οικολογικών καινοτομιών και των περιβαλλοντικών τεχνολογιών, μεταξύ άλλων, μέσω της αποτελεσματικής εφαρμογής του σχεδίου δράσης για τις περιβαλλοντικές τεχνολογίες (ETAP) με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη προκειμένου να δημιουργηθούν νέες οικονομικές ευκαιρίες και νέες αγορές.
• Η Επιτροπή θα προτείνει ένα σύστημα επισήμανσης μιας μεγάλης ομάδας προϊόντων - από τις ηλεκτρικές συσκευές και τα αυτοκίνητα έως άλλες ομάδες επιβλαβών για το περιβάλλον προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων των προϊόντων με μεγάλη επίδραση στο περιβάλλον.

• Τα κράτη μέλη πρέπει να υποστηρίζουν τις ενημερωτικές εκστρατείες με τους εμπόρους λαινικής πώλησης και τις άλλες οργανώσεις για την προώθηση βιώσιμων προϊόντων, μεταξύ άλλων προϊόντων που προέρχονται από τη βιολογική γεωργία, το δίκαιο εμπόριο και από φιλικά προς το περιβάλλον προϊόντα.

Με αυτόν τον τρόπο, καλύπτεται μια ευρύτερη περιοχή στην οποία η ΕΕ σχεδιάζει τη δική της σειρά δραστηριοτήτων για τα επόμενα χρόνια, ακόμη και δεκαετίες. Οι σχετικές εκθέσεις της Eurostat εκτελούν τις λειτουργίες μιας διετούς παρακολούθησης, δηλαδή ελέγχουν την πρόοδο για την αειφόρο ανάπτυξη των κλάδων της μεταποίησης και των καταναλωτών. Κατ‘αρχάς, υπάρχει μια επισκόπηση των βασικών αλλαγών στο επίπεδο κατά τα τελευταία δύο χρόνια. Η επισκόπηση αυτή ακολουθείται από τα κύρια στατιστικά αποτελέσματα που χωρίζονται σύμφωνα με τα πρότυπα κατανάλωσης των πόρων και παραγωγής αποβλήτων. Στην κατανάλωση πόρων και την παραγωγή αποβλήτων περιλαμβάνεται η εγχώρια κατανάλωση υλών, η παραγωγή αποβλήτων μη ορυκτής προέλευσης, επικίνδυνων αποβλήτων, ανακυκλωμένων και οργανικών οικικών απόβλητα, και, τέλος, οι εκπομπές στην ατμόσφαιρα. Τα καταναλωτικά πρότυπα διαφέρουν ως προς τον αριθμό των νοικοκυριών, τις δαπάνες των νοικοκυριών, την δικτους κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, την συνολική κατανάλωση ενέργειας, τον αριθμό των αυτοκινήτων, τα συστήματα περιβαλλοντικής διαχείρισης, τις οικολογικές ετικέτες, την έκταση που χρησιμοποιείται για την οικολογική γεωργία, τη βιολογική γεωργία και το δείκτη πυκνότητας των ζώων.

Είναι ενδιαφέρον να δούμε τι αλλαγές έχουν πραγματικά συνέβη στην κατανάλωση και την παραγωγή μεταξύ του 2000 και του 2007. Υπάρχουν πολύ δυσμενείς, αλλά και πολύ χρήσιμες εξελίξεις. Οι κατανάλωση υλικών και ηλεκτρικής ενέργειας συνεχίζει να αυξάνεται, ως και η παραγωγή επικίνδυνων αποβλήτων. Από την άλλη πλευρά, η συνολική κατανάλωση ενέργειας και η ποσότητα των μη ορυκτών αποβλήτων στην ΕΕ έχουν μειωθεί. Το ποσοστό των ανακυκλωμένων ή οργανικών αποβλήτων έχει αυξηθεί πάρα πολύ. Επιπλέον, υπάρχει μια σημαντική μείωση των εκπομπών / της ρύπανσης. Έχει σημειωθεί πρόοδος σε σχέση με τα πρότυπα παραγωγής σχετικά με την οικολογική διάσταση της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης (ΕΚΕ) από τις επιχειρήσεις και τις φιλικές προς το περιβάλλον γεωργικές πρακτικές:

Η παραγωγικότητα των πόρων:   Παρά την ανοδική τάση της παραγωγικότητας των πόρων (μετρούμενη ως ΑΕΠ που διαιρείται με την εγχώρια κατανάλωση υλικών) στην ΕΕ μεταξύ του 2000 και του 2007, η χρήση των πόρων αυξάνεται.

Η εγχώρια κατανάλωση υλικών: Η εγχώρια κατανάλωση υλικών ανά κάτοικο στην ΕΕ αυξήθηκε μεταξύ του 2000 και του 2007. Η μη ευνοϊκή αυτή εξέλιξη οφείλεται στην αύξηση της εγχώριας παραγωγής και των εισαγωγών που προκύπτουν από την αυξανόμενη ζήτηση για ορυκτά.

Μη ορυκτά απορρίμματα: η ποσότητα των μη ορυκτών αποβλήτων ανά κάτοικο που παράγονται στην ΕΕ μειώθηκε σημαντικά στην περίοδο μεταξύ του 2004 και του 2008

Επικίνδυνα απόβλητα: μεταξύ του 2004 και του 2008, η ποσότητα των επικίνδυνων αποβλήτων που παράγονται ανά κάτοικο στην ΕΕ έχει αυξηθεί σημαντικά.

Ανακυκλωμένα και οργανικά οικιακά απόβλητα: το ποσοστό των ανακυκλωμένων και οργανικών οικιακών αποβλήτων έχει αυξηθεί σημαντικά μεταξύ του 2000 και του 2009 στην ΕΕ. Η καύση αποβλήτων αυξήθηκε επίσης, αλλά η διάθεση των αποβλήτων με τη δημιουργία χώρων υγειονομικής ταφής έχει μειωθεί σημαντικά.

Ατμοσφαιρικές εκπομπές: μεταξύ του 2000 και του 2008, οι εκπομπές που ρυπαίνουν τον αέρα και συμβάλλουν στην αύξηση της οξύτητας, του ευτροφισμού και των επιπέδων της στιβάδας του όζοντπος πάνω από το έδαφος μειώθηκαν σημαντικά.

Τα καταναλωτικά πρότυπα: Αριθμός των ατόμων στα νοικοκυριά: κατά την περίοδο 2005 -2009 ο μέσος αριθμός των ατόμων ανά νοικοκυριό μειώθηκε ελαφρώς στην ΕΕ, το οποίο αντανακλά την τάση για περισσότερα αλλά μικρότερα νοικοκυριά.

Δαπάνες των νοικοκυριών: μεταξύ του 2000 και του 2007, οι δαπάνες των νοικοκυριών στην ΕΕ αυξάνονται συνεχώς, κυρίως για την ψυχαγωγία, τη στέγαση και τις ανέσεις. Λόγω της οικονομικής κρίσης, οι ρυθμοί αποταμίευσης των νοικοκυριών αυξήθηκαν απότομα, που οδήγησε σε μείωση των εξόδοων κατά την περίοδο 2007 - 2009 .

Η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας των νοικοκυριών: μεταξύ του 2000 και του 2009 η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας των νοικοκυριών αυξήθηκε σημαντικά στην ΕΕ.

Η τελική κατανάλωση ενέργειας: μεταξύ του 2000 και του 2009, η τελική κατανάλωση ενέργειας μειώθηκε πολύ μέτρια. Αυτή αυξήθηκε σημαντικά μεταξύ του 2000 και του 2004, στη συνέχεια, από το 2008 οι αλλαγές ήταν περιορισμένες, και, τέλος, το 2009 - παρατηρήθηκε σημαντική μείωση.

Ιδιοκτησία ενός αυτοκινήτου: Μεταξύ του 2000 και του 2009 ο αριθμός των αυτοκινήτων ανά 1.000 κατοίκους στην ΕΕ έχει αυξηθεί σημαντικά. Οι μεγαλύτερες αυξήσεις σημειώθηκαν στην Ανατολική Ευρώπη και στην περιοχή της Βαλτικής Θάλασσας.

Συστήματα περιβαλλοντικής διαχείρισης: μεταξύ του 2003 και του 2010, ο αριθμός των οργανισμών στην ΕΕ που έχουν πιστοποιηθεί στο πλαίσιο του σχεδίου περιβαλλοντικής διαχείρισης και ελέγχου έχει αυξηθεί σημαντικά, κυρίως λόγω των υψηλών ρυθμών ανάπτυξης στις χώρες της Νότιας Ευρώπης.

Οικολογική σήμανση: Μεταξύ του 2000 και του 2010 ο αριθμός των αδειών για οικολογική σήμανση στην ΕΕ, κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, έχει αυξηθεί κατά ένα συντελεστή άνω του 20.

Περιοχή με γεωργο-περιβαλλοντικό σκοπό: το 2009, σχεδόν το ένα τέταρτο της συνολικής χρησιμοποιούμενης γεωργικής έκτασης της ΕΕ περιλαμβάνεται στην γεωργο-περιβαλλοντικά μέτρα.

Βιολογική γεωργία: μεταξύ του 2005 και του 2009 το ποσοστό των γεωργικών εκτάσεων που καταλαμβάνονται από τη βιολογική γεωργία στην ΕΕ έχει αυξηθεί σημαντικά.

Δείκτης πυκνότητας των ζώων: μεταξύ του 2003 και του 2007 ο αριθμός των εκτρεφόμενων ζώων ανά εκτάριο χρησιμοποιούμενης γεωργικής έκτασης μειώθηκε σημαντικά στην ΕΕ.

Τα στατιστικά αυτά στοιχεία θα πρέπει στην πραγματικότητα - μετά από τις παραπάνω παρατηρήσεις σχετικά με την ευρύτερη έννοια της αειφόρου ανάπτυξης - να ερμηνεύονται στο πλαίσιο πολλαπλών άλλων σκοπών που υπερβαίνουν κατά πολύ τη σφαίρα της παραγωγής και της κατανάλωσης και δεν καλύπτονται εδώ. Αυτό περιλαμβάνει, για παράδειγμα, την ποιότητα ζωής, η οποία, ωστόσο, είναι εξαιρετικά δύσκολο να ποσοτικοποιηθεί.