1.5. Οι δρόμοι προς τη σύγχρονη πολιτική για το κλίμα και την ενέργεια

Η προστασία του περιβάλλοντος και του κλίματος είναι μεταξύ των παγκόσμιων προκλήσεων του 21^ου αιώνα και έχει μια πολύ υψηλή προτεραιότητα για τη γερμανική πολιτική, τη δημοσιογραφία και την κοινωνία των πολιτών. Η Γερμανία είναι διεθνώς αναγνωρισμένη ως πρωτοπόρος στις δραστηριότητες για την προστασία του κλίματος και στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Η Γερμανία είναι η πρώτη βιομηχανική χώρα η οποία το 2011 αποφάσισε να εγκαταλείψει την πυρηνική ενέργεια. Στη διάρκεια πολλών ετών η χώρα έχει ηγετική θέση στη στρατηγική που ενσωματώνει τα μέτρα για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής και εκείνα στον τομέα της προστασίας του περιβάλλοντος στο πλαίσιο των στόχων της αειφόρου ανάπτυξης. Ο στόχος αυτής της στρατηγικής είναι η αύξηση την αποδοτικότητα της ενέρεγειας και των πόρων, η ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και πρώτων υλών. Τα μέτρα αποσκοπούν στην ενθάρρυνση της ανάπτυξης νέων ενεργειακών τεχνολογιών, τόσο στην προσφορά - με τη μορφή της ανάπτυξης πόρων για την εξόρυξη και επιχειρήσεων για την παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, όσο και στην αναζήτηση - ενθάρρυνση των καταναλωτών ενέργειας να καταναλώνουν υπεύθυνα.

Η προστασία της φύσης («προστασία των φυσικών θεμελίων της ζωής») έχει κατοχυρωθεί ως στόχο της εθνικής πολιτικής στο άρθρο 20a του Θεμελιώδους Νόμου της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας του 1994 (ο οποίος έχει την ιδιότητα συντάγματος). Η καθαρή φύση, ο καθαρός αέρας και οι καθαροί υδάτινοι πόροι αποτελούν απαραίτητη προϋπόθεση για την καλύτερη ποιότητα ζωής και τη βελτιωμένη ποιότητας του περιβάλλοντος στη Γερμανία. Οι δείκτες για το επίπεδο της ρύπανσης του αέρα και του νερού έχει ήδη βελτιωθεί, καθώς πολές εκπομπές έχουν μειωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια.

1.5.1 Ρύπανση του εδάφους (προστασία της φύσης και του εδάφους)

Η προστασία της φύσης και του τοπίου είναι σημαντική για την προστασία του κλίματος και την καταπολέμηση της αλλαγής του κλίματος. Αυτή η μη-τεχνική πλευρά της προστασίας του κλίματος και η προσαρμογή στις αλλαγές μέχρι στιγμής έχει συχνά παραμεληθεί στο πλαίσιο της καθιέρωσης της πολιτικής για το κλίμα σε παγκόσμια κλίμακα. Πολύ λίγη προσοχή δίνεται στο σημαντικό ρόλο των εδαφών στις διαδικασίες της ρύθμισης των επιπέδων του διοξειδίου του άνθρακα (C) και του αζώτου (Ν).

Το ευρύ φάσμα των διαφορετικών εδαφών, η μορφή και ο βαθμός της πίεσης και της επιρροής στις οποίες υποβάλλονται και οι δραστηριότητες που προκαλούν σε αυτά περιβαλλοντική ζημία και η μακροπρόθεσμη φύση των αλλαγών δυσκολεύουν τη διαδικασία ανάπτυξης ενός διαφανούς καθεστώτος για τις δραστηριότητες που σχτίζονται με τη ρύθμιση του εδάφους. Οι στρατηγικοί στόχοι της διαδικασίας της ανάπτυξης ενός συστήματος προστασίας του εδάφος θα πρέπει να περιλαμβάνουν:

• Αύξηση της ευαισθητοποίησης των καταναλωτών και του ευρύτερου κοινού για τον πολυλειτουργικό ρόλο του εδάφους.
• Επέκταση των λειτουργικών και ανώτερων γεωγραφικών ορίων και κατ‘αποκοπή τιμών για τη σύνθεση του εδάφους και τους στόχους για την ποιότητας που υπόκεινται σε έλεγχο, και η ενσωμάτωσή τους στις υφιστάμενες νομοθετικές διατάξεις (για την προστασία του εδάφους, την προστασία των υδάτων και την προστασία της φύσης).
• Πιο σοβαρή στάση απέναντι στα μέτρα για την προστασία του εδάφους στον καθορισμό των ορίων των εκπομπών και των εισροών (βάσει του ομοσπονδιακού νόμου για τον έλεγχο των εκπομπών - BImSchG) και επέκταση των υφιστάμενων αντιλήψεων για την κάλυψη των ανώτατων ορίων (όπως η λεγόμενη «Κρίσιμη φόρτωση», η οποία υπολογίζει την αναλογία μεταξύ της περιεκτικότητας σε θρεπτικές και επιβλαβείς ουσίες), προκειμένου να περιληφθούν πρόσθετοι παράμετροι.
• Συγκριτική ανάλυση των κανονισμών για την προστασία του εδάφους με τους στόχους που έχουν τεθεί για τα άλλα στοιχεία του περιβάλλοντος, προκειμένου να διαμορφωθεί ένα συνεκτικό ρυθμιστικό σύστημα που ενσωματώνει τα μέτρα σε όλους τους τομείς.

1.5.2 Ηχορύπανση

Τα τελευταία χρόνια έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος στις νομικές και πρακτικές ρυθμίσεις όσον αφορά την προστασία του θορύβου. Μετά από μακρές και δύσκολες διαπραγματεύσεις κατατέθηκε ριζική τροποποίηση του νόμου για την προστασία από το θόρυβο των αεροσκαφών, ο οποίος δεν αποδείχτηκε ιδιαίτερα αποτελεσματικός από τότε που εμφανίστηκε για πρώτη φορά στη νομοθεσία το 1971. Δεύτερον, σημειώθηκε πρόοδος στην εφαρμογή του σχεδίου για τη μείωση του θορύβου που θεσπίστηκε με την οδηγία της ΕΕ για τον περιβαλλοντικό θόρυβο.