1.7 Η Πολιτική της Κυβέρνησης της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας

Η νομοθεσίας για τη διαχείριση των αποβλήτων βασίζεται στο ευρωπαϊκό δίκαιο, την ομοσπονδιακή νομοθεσία της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, τη νομοθεσία των ομόσπονδων κρατιδίων και τους κανονισμούς των τοπικών αρχών για τη διαχείριση των αποβλήτων. Κατά τον σχηματισμό της λαμβάνεται υπόψη και η αρχή της προφύλαξης, η αρχή του «ο ρυπαίνων πληρώνει» και η αρχή της συνεργασίας. Στη βάση βρίσκεται ο Νόμος περί κλειστού κύκλου ζωής των ουσιών και τη περί διαχείρισης των αποβλήτων, ο οποίος υπόκειται σε αλλαγές σε σχέση με την έγκριση της Οδηγίας Πλαίσιο για τα απόβλητα της ΕΕ, που δημιουργήθηκε με σκοπό την ενίσχυση της πρόληψης και των πρακτικών ανακύλωσης και επαναχρησιμοποίησης των αποβλήτων. Δυνάμει αυτού του Νόμου ο τομέας της βιομηχανίας και του εμπορίου αναλάμβάνουν την ευθύνη για την ανακύκλωση και την επαναχρησιμοποίηση των αποβλήτων, το οποίο σημαίνει ότι πρέπει να φέρουν τα έξοδα. Όλα τα οικιακά απόβλητα και τα απόβλητα από τη λειτουργία των διαφόρων εηκαταστάσεων που υπόκεινται σε εξοθδετέρωση και υπεύθυνη αντιμετώπιση πρέπει να παραδίδονται στις αρμόδιες αρχές που είναι εξουσιοδοτημένες βάσει του νόμου για την αντιμετώπιση τέτοιων αποβλήτων. Για την υπηρεσία αυτή χρεώνωνται οι ανάλογοι φόροι και τέλη.

Ο νόμος προβλέπει να γίνει προτεραιότητα εντός του έδαφος της Γερμανίας η επεξεργασία των αποβλήτων που προορίζονται για διάθεση (αρχή της αυτάρκειας), ενώ ταυτόχρονα τα απόβλητα που προορίζονται για ανακύκλωση και επαναχρησιμοποίηση, να υπόκεινται σε ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων εντός της ΕΕ. Η εφαρμογή της νομοθεσίας σχετικά με τη διαχείριση των αποβλήτων είναι ένα κσθήκον κυρίως των κυβερνήσεων των ομόσπονδων κρατιδίων και καθοδηγείται από τις απαιτήσεις για την εποπτεία της διαχείρισης των αποβλήτων, που προβλέποντια στο Νόμο περί κλειστού κύκλου των ουσιών και της διαχείρισης των αποβλήτων και υποστηρίζονται από τις απαιτήσεις σε σχέση με την ανάκτηση των αποβλήτων και ευαισθητοποίηση για την πραγματοποιηθείσα εξουδετέρωση/διάθεση, άδειες για τη μεταφορά και την ανάθεση της δραστηριότητας σε εξειδικευμένες εταιρειες για τη διαχείριση των αποβλήτων. Η τρέχουσα πολιτική σχετικά με τη διαχείριση των αποβλήτων στη Γερμανία οδηγεί στην ταχεία ανάπτυξη τεχνολογιών ανακύκλωσης απόρριψης, οι οποίες αποτελούν σημαντικό τμήμα της αγοράς περιβαλλοντικών τεχνολογιών. Ο τομέας διαχείρισης των αποβλήτων απασχολεί πάνω από 200 χιλιάδες άτομα και ο ετήσιος κύκλος εργασιών του ανέρχεται σε πάνω από 40 δισεκατομμύρια €. Εχει κτιστεί και η κατάλληλη υποδομή για την επεξεργασία όλων των ειδών αποβλήτων.

Οι δείκτες για τα ανακυκλωμένα απορρίμματα στη Γερμανία είναι τα υψηλότερα στον κόσμο και δείχνουν πώς η βιομηχανία διαχείρισης των αποβλήτων συμβάλλει στη βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη και διαχείριση, μεταξύ άλλων και μέσω μέτρων για την εξοικονόμηση πρώτων υλών και ενέργεια. Τα απόβλητα που δεν μπορούν να ανακυκλωθούν πρέπει να απορρίπτονται χωρίς να επιφέρονται ζημιές στο περιβάλλον ή την ανθρώπινη υγεία. Τα οργανικά απόβλητα θα πρέπει να υπόκειται σε μηχανική και βιολογική ή θερμική επεξεργασία προκειμένου να γίνουν αδρανά, με σκοπό τη μείωση της εκροής των μολυσμένων ουσιών στα υπόγεια ύδατα και την απελευθέρωση των αερίων του χώρου ταφής.

Από τον Ιούνιο του 2005, έχει ήδη απαγορευτεί η υγειονομική ταφή των οργανικών αποβλήτων χωρίς την προηγούμενη επεξεργασία τους. Το 2011 λειτουργούσαν 69 εγκαταστάσεις καύσης υπολειμματικών αποβλήτων χωρητικότητας 20 εκατ. τόνων. Οι εγκαταστάσεις αποτέφρωσης έχουν χωρητικόητα 4,6 εκατ. τόνους και λειτουργούν σε 30 μονάδες παραγωγής ενέργειας από την καύση αποβλήτων. Η μηχανική και βιολογική επεξεργασία των αποβλήτων πραγματοποιείται σε 48 εγκαταστάσεις με χωρητικότητα περίπου 6 εκατ. τόνους μέχρι το 2011, οι οποίες έχουν μεταποιήσει περίπου 4 εκατομμύρια τόνους αποβλήτων.

Η νέα ιεραρχία πέντε βαθνών για την επεξεργασία των αποβλήτων περιλαμβάνει τα ακόλουθα βήματα:

• Πρόληψη
• Προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση
• Ανακύκλωση
• Ένας άλλος τύπος δραστηριοτήτων για την επαναχρησιμοποίηση (ειδικά συνδεόμενες με την ενέργεια)
• Υγειονομική ταφή

Δίνεται προτεραιότητα στην παραλαγή επεξεργασίας των αποβλήτων που είναι η πιο ευνοϊκές από περιβαλλοντική άποψη. Ωστόσο, λαμβάνοντια υπόψη οι τεχνικές, οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες. Στο πλαίσιο του νέου συστήματος πεντέ βαθμών για τη διαχείριση των αποβλήτων, η εστίαση του γερμανικού τομέα διαχείρισης του κλειστού κύκλου για την επεξεργασία των αποβλήτων σταδιακά μετατοπίζεται προς την πρόληψη και την ανακύκλωση των αποβλήτων, χωρίς να διακινδυνεύει τις πολύ αποτελεσματικές διαδικασίες για τη διάθεση των αποβλήτων. Σήμερα, το 63 τοις εκατό των οικιακών απορριμμάτων ήδη ανακυκλώνονται. Ο Νόμος περί του κλειστού κύκλου των ουσιών και της διαχείρισης των αποβλήτων στοχεύει σε ένα μόνιμο ποσοστό ανακύκλωσης άνω του 65% των οικιακών απορριμμάτων.